Η Δολίχη

Θεσσαλία – Λάρισα – Ελασσόνα – Δολίχη

Γεωγραφική θέση

Η Θεσσαλία αποτελεί διαμέρισμα του ελληνικού κράτους, το οποίο ορίζεται βόρεια από τη Μακεδονία, δυτικά από την Ήπειρο, ανατολικά από το Αιγαίο πέλαγος, Παγασητικό και Θερμαϊκό κόλπο και νότια από τη Στερεά Ελλάδα, από τους νομούς Ευρυτανίας και Φθιώτιδας. Είναι μια μεγάλη πεδιάδα, η οποία κλείνεται γύρω της από τα βουνά Όλυμπος και Καμβούνια (βόρεια), Όθρυς, (νότια), Όσσα και Πήλιο ανατολικά. Ανάμεσα στον Όλυμπο και τα Καμβούνια υπάρχει άνοιγμα που αποτελεί δίοδο προς τη Μακεδονία. Οι σειρές αυτές των βουνών, σχηματίστηκαν την περίοδο που η Θεσσαλία αποτελούσε εσωτερική θάλασσα (λίμνη). Οι ποταμοί και οι χείμαρροι που τη διέσχιζαν συσσώρευαν σιγά σιγά χαλίκια και άμμο, σχηματίζοντας σταδιακά τα Μετέωρα. Τη θεσσαλική πεδιάδα διασχίζουν ο ποταμός Πηνειός με τους παραποτάμους του, καθώς και ανεξάρτητοι χείμαρροι, οι οποίοι πηγάζουν από τον κλοιό των βουνών. Επίσης η πεδιάδα χωρίζεται από τα βόρεια προς τα νότια με μια λοφοσειρά, σε Ανατολική πεδιάδα, της Λάρισας και σε Δυτική, των Τρικάλων.

Η Θεσσαλία έχει έκταση 13.488 τετρ. χλμ. και 695.654 κατοίκους. Διοικητικά χωρίζεται σε τέσσερις νομούς: Λάρισας, Τρικάλων, Καρδίτσας, Μαγνησίας. Επίσης υπάγονται και οι βόρειες Σποράδες εκτός της Σκύρου.

Το κλίμα της είναι ηπειρωτικό, δηλαδή ζεστό το καλοκαίρι και ψυχρό το χειμώνα, εξαιτίας των βουνών που την περικλείουν, τα οποία εμποδίζουν την άμεση επίδραση της θάλασσας.

Η Δολίχη αποτελεί τμήμα της σημερινής περιφέρειας Θεσσαλίας και διοικητικά ανήκει στον Δήμο Ελασσόνας (Δημοτικό Διαμέρισμα Δολίχης). Απέχει 60 χμ από την Λάρισα, 22 χμ από την Ελασσόνα, 52 χμ από την Κατερίνη, 95 χμ από την Κοζάνη, 120 χμ από τη Θεσσαλονίκη και 478 χμ από την Αθήνα. Η πρόσβαση στο χωριό είναι μόνο οδική. Το χωριό βρίσκεται σε απόσταση 5 χμ από τον Όλυμπο και είναι χτισμένο στους πρόποδες του λόφου Προφήτης Ηλίας (Άϊ – Λιας).

(βλ. Λιόλιος, Θ.)

Η ιστορική διαδρομή του ονόματος Δολίχη

Η πρώτη ονομασία της πολίχνης που χτίστηκε πιθανότατα στην αριστερή όχθη του ποταμού Ευρώπου (Τιταρήσιου) ήταν Δολίχη και ανήκε διοικητικά στην Περραιβική Τρίπολη. Ο κάτοικός της ανάλογα με το φύλλο ονομαζόταν Δολιχεύς ή Δολιχαία, κατά το νεοελληνικό Δολιχιώτης – Δολιχιώτισσα. Δεν γνωρίζουμε το όνομα του οικιστή ούτε την ακριβή ημερομηνία θεμελίωσής της. Την εποχή της Ρωμαιοκρατίας ονομαζόταν Dolichae (Ντολίχε). Στους Βυζαντινούς χρόνους ονομαζόταν  Δολίχη, ενώ επί  Τουρκοκρατίας Δούχλιστα, Ντούχλιστα ή Τούχλιστα κατά παράφραση της αρχικής της ονομασίας. Το σημερινό χωριό απέκτησε και πάλι το όνομα Δολίχη το 1914. (Σελ. 13-14)

(βλ. Λιόλιος, Θ.)

Η Δολίχη βρίσκεται στο βορειότερο σημείο του νομού Λάρισας, στους δυτικούς πρόποδες του Ολύμπου, στο 21ο χλμ. Ελασσόνας – Κατερίνης, σε υψόμετρο 590 μ. Απέχει από τη Λάρισα 65 χλμ. και από την Κατερίνη 50 χλμ.

Καταλαμβάνει έκταση 16.000 στρεμμάτων, από τα οποία τα 7.500 στρέμματα είναι καλλιεργήσιμα. Σύμφωνα με την απογραφή του έτους 2001, ο πληθυσμός της Δολίχης ανέρχεται σε 471 κατοίκους, αντί των 546 της απογραφής του 1981 και των 496 της απογραφής του έτους 1991, ενώ σημαντική αύξηση σημειώνεται κάθε καλοκαίρι.

Το χρονικό διάστημα 1967 – 1998 αποτελούσε την Κοινότητα Δολίχης. Από το 1999 συνθέτει το Δήμο Λιβαδίου μαζί με το Τοπικό Διαμέρισμα Λιβαδίου. Με το πρόγραμμα συνένωσης νέων Δήμων «Καλλικράτης» από το 2011 αποτελεί τοπική κοινότητα του Δήμου Ελασσόνας.

Οι κάτοικοι ασχολούνται κυρίως με την κτηνοτροφία και τη γεωργία (σιτηρά, καπνό, ζαχαρότευτλα, αραβόσιτο, τριφύλλι κλπ).

Η Δολίχη

Στη Δολίχη ο επισκέπτης έχει τη δυνατότητα να επισκεφτεί τον Βυζαντινό Ιερό Ναό της Θείας Μεταμορφώσεως του Σωτήρος που χρονολογείται από το 13 αι. μ.Χ., να επισκεφθεί το Λογραφικό Μουσείο, να πραγματοποιήσει περίπατο στο λόφο του Προφήτη Ηλία ή να επιλέξει από τα καταστήματα της Δολίχης.

Κάθε χρόνο λαμβάνουν χώρα Πολιτιστικές και Πνευματικές εκδηλώσεις όπως το Φεστιβάλ «Περραιβική Τρίπολις» κάθε δεύτερο Σάββατο του Ιουλίου, το Πανηγύρι της Θείας Μεταμορφώσεως του Σωτήρος στις 5-6 Αυγούστου κ.ά.